موسیقی سنّتی (اصیل) ایرانی

شنبه ها با آوای جاوید، برنامه ۱۴

خجسته

اجرای چهار مضراب در آواز بیات اصفهان

تار: پیمان زرگرباشی
تنبک: مهرداد مهدوی



برنامه حاضر اختصاص به اجرای دونوازی تار و تنبک در آواز بیات اصفهان دارد.

نکته قابل توجه در این برنامه، بداهه نوازی بصورت چهارمضراب است که مستلزم توانایی و اشراف خوبی به موسیقی است که همزمان ملودی پردازی در قالب ریتم مربوطه انجام گیرد. اساس این نوازندگی متعلق به خداوندگار موسیقی استاد جلیل شهناز میباشد که از موسیقیدانهای کم نظیر سده اخیر بوده اند و پایه گذار شیوه نوازندگی منحصر بفردی بوده اند.

بداهه خوانی و بداهه نوازی یکی از ارکان مهم و اساسی موسیقی اصیل ایرانی و به عبارت دیگر جانِ آن است که در آن خواننده و نوازنده به نوعی آزادی و ابتکار عمل در برداشت خود از آموخته های هنری خویش دارد; بدین معنا که بر اساس اصول و مبانی فراگرفته در طی سالیان متمادی میتواند به خلق ملودی بپردازد که طبیعتاً این ملودیها آمیزه ای از ردیف ها و ملودی هایی نو بر اساس همین ردیف ها خواهد بود ولی ردیف نیست و این به نوعی معنای صحیح خلاقیت و نوآوری در موسیقی است که دغدغه خاطر بسیاری از به اصطلاح موسیقی دان های امروزی است.

یک خواننده برای بداهه خوانی بر موضوعات زیر اشراف دارد:
1-علم کامل بر موسیقی و احاطه بر ردیف ها,گوشه ها و ارتباط آنها,
2-تسلط بر ریتم و توانایی منطبق کردن شعر بر ریتم(ضربی خوانی,کار عمل)
3-تسلط بر شعر و معنای آن,
4-داشتن محفوظات شعری,
5-دانستن علم عروض و قافیه تا حد نیاز,
6-توانایی تکنیکی در زمینه صداسازی,لحن سالم و زیبا و اجرای تحریرهای گوناگون و متنوع
7-توانایی خلق ملودی که دارای مطلب موسیقایی باشد
8-توانایی طراحی,جمله بندی و اجرای یک آواز بطور کامل(تلفیق شعر و موسیقی) آنهم بصورت فی البداهه,
9-آشنایی با آثار خوانندگان بزرگ,
یک بداهه نواز بر موضوعات زیر اشراف دارد:
۱-تسلط کامل بر ردیف های دستگاهی و ارتباط آنها با یکدیگر
۲-تسلط کامل بر ریتم,
۳-تسلط کامل و حرفه ای بر نوازندگی و تکنیک های ساز خود,
۵-توانایی خلق ملودی و نواختن مطلب موسیقیایی;این موضوع بسیار اساسی است و با بازی نمودن با نت ها کاملا متفاوت است,
۶-آشنایی با آثار موسیقیدان های بزرگ در حیطه نوع موسیقی که در آن فعالیت میکند,
طبیعتاً با توجه به مهارتهای مورد نیاز در نوازندگی و خوانندگی و همچنین دانش موسیقایی مورد نیاز, آثاری در این قسمت از موسیقی اصیل قابل توجه خواهند بود که توسط موسیقیدانهای دارای دانش و تجربه کافی اجرا گردد,در غیر اینصورت اثر خلق شده فاقد زیبایی خواهد بود.