موسیقی سنّتی (اصیل) ایرانی

شنبه ها با آوای جاوید، برنامه 26

قطعه چهار پاره و رِنگ توسط گروه موسیقی آوای جاوید

در این برنامه قسمتی از اجرای کنسرت آوای جاوید در خردادماه1397 ارایه میگردد.

هنرمندان گروه موسیقی آوای جاوید:

سه تار: حمیدرضا فرهنگ

نی: حسین مرتهب

کمانچه: سعید شفیعی

تار: پیمان زرگرباشی

تنبک: مهرداد مهدوی

این قسمت از اجرا اختصاص به اجرای گوشه چهارپاره در دستگاه ماهور دارد.

نامهای دیگر این گوشه نصیر خوانی و یا بغدادی میباشد.گوشه چهار پاره دیگری نیز در آواز ابوعطا خوانده میشود.

دلیل انتخاب نام این گوشه فرم و قالب شعری بکار گرفته شده در این گوشه میباشد.چراکه شعر بصورت چهار قطعه ای و یا چهار تکه ای میباشد.

به شعر زیر دقت کنید و فرم چهار پاره ای را در آن دنبال کنید.

تو کشیده تیغ و مرا هوس، که ز قید جان برهانیم
به مراد دل برسی اگر، به مراد خود برسانیم
همه شب چو شمع ستاده‌ام، که نشانمت به حریم دل
به حریم دل چه شود اگر، بنشینی و بنشانیم

سیستم ریتم این قطعه بر اساس ادوار ایقاعی تنظیم شده است که با ریتم تَنَنَن تَنَن، تَنَنَن تَنَن اجرا میگردد و شرح مفصل این دور را در جای دیگری ارایه خواهیم کرد.

در ادامه نیز رنگ چهارپاره بصورت گروهی اجرا میگردد. این رنگ را هنرمند گرامی حسین مرتهب بر اساس همین گوشه برای ارکستر آهنگسازی و تنظیم نموده اند.

شعر زیر نیز از هاتف اصفهانی در چهارپاره خوانده میشود:

چه شود به چهره ی زرد من، نظری برای خدا کنی
که اگر کنی همه درد من، به یکی نظاره دوا کنی
تو شهی و کشور جان تو را، تو مهی و جان جهان تو را
ز ره کرم چه زیان تو را که نظر به حال گدا کنی
ز تو گر تفقدو گر ستم، بود آن عنایت و این کرم
همه از تو خوش بود ای صنم، چه جفا کنی چه وفا کنی
همه جا کشی می لاله گون، ز ایاغ مدعیان دون
شکنی پیاله ی ما که خون، به دل شکسته ی ما کنی
تو کمان کشیده و در کمین، که زنی به تیرم و من غمین
همه ی غمم بود از همین، که خدا نکرده خطا کنی
تو که هاتف از برش این زمان، روی از ملامت بیکران
قدمی نرفته ز کوی وی، نظر از چه سوی قفا کنی