موسیقی سنّتی (اصیل) ایرانی

آوای جاوید برنامه شماره۸۹

تصنیف اگر دل میبری جانا در آواز بیات ترک اجرا شده در سال ۱۳۵۶ توسط خانم پریسا

آهنگ: استاد سماع حضور
شعر: جلال اسیر
آواز و سه تار: حمیدرضا فـرهنگ



 

آواز بیات ترک از متعلقات دستگاه شور است در حالیکه فضای آن و حالات و کیفیات آن بسیار شبیه به ماهور است و گوشه های مشترک آن با ماهور هم کم نیست. مانند گوشه های نیریز، راک عبد اله، داد، فیلی، حصار ماهور، شکسته ودلکش.گوشه هایی هم مختص این آواز است مانند گوشه های ترک خسته، مثنوی، دو گاه، قطار، مهربانی، تخت طاقدیس، شیرین و فرهاد (شهابی). در واقع آواز بیات ترک را می توان ماهوری ایرانی دانست. گام بیات ترک با اختلاف یک ربع پرده در درجه هفتم گام دقیقا گام ماهور است و این در حالی است که اگر درجه سوم گام شور را نیز بعنوان شاهد قرار دهیم از گام شور به گام بیات ترک میرسیم و جمله موسیقیدان ها آواز بیات ترک را از متعلقات دستگاه شور می دانند.

حالت و کیفیت آواز بیات ترک کاملا شبیه به ماهور است با تمهای شاد و فرح انگیز، با نواختن بیات ترک شنونده لحظاتی آنچه از غم و اندوه در درونش میگذرد را فراموش خواهد کرد، به خاطر همین قابلیت آهنگ های شاد بسیاری در آواز بیات ترک ساخته شده است و در مجالس شادی بسیار نواخته میشود.

شعر تصنیف اگر دل میبری جانا:

اگر دل میبری جانا

روا باشد که دلداری

میان دلبران الحق

به دل بردن سزاواری

دلا دیشب چه میکردی

تو در کوی حبیب من

الهی خون شوی ای دل

تو هم گشتی رقیب من